De lessen van Theresienstadt

Vandaag heb ik Theresienstadt bezocht. Eerder in mijn leven bezocht ik Dachau en het verschrikkelijke Auschwitz. Ik heb veel gelezen over de onbeschrijfelijke gruwelijkheden van het naziregime: het ontmenselijken van mensen vanwege hun geloof, afkomst of geaardheid, het opsluiten en deporteren van slachtoffers, de martelingen, de gaskamers en de crematoria.

Toch raakte ook deze plek mij opnieuw diep.

De vraag "hoe was dit mogelijk?" hoeft vandaag de dag nauwelijks meer gesteld te worden. De recente geschiedenis laat zien dat zulke processen zich nog steeds kunnen voordoen. Mensen worden nog altijd ontmenselijkt, uitgesloten en tot vijand verklaard.

Tijdens mijn bezoek moest ik denken aan Gaza. Aan de beelden van honger, verwoesting en menselijk leed die dagelijks tot ons komen. Zouden wij destijds hebben weggekeken als we hadden geweten wat zich in Theresienstadt afspeelde? En kijken we nu misschien opnieuw weg?

Maar ook een andere vraag hield me bezig: hoe is het mogelijk dat zoveel jongeren zich laten beïnvloeden door politici die inspelen op angst en verdeeldheid? Haat tegen mensen omdat ze anders zijn — bijvoorbeeld omdat ze queer zijn — begint vaak met woorden, maar blijft daar zelden bij.

Met boeken als Machteloos en Dansen op de Rand probeer ik een tegengeluid te bieden. Dat is een ongelijke strijd tegen de algoritmen van sociale media, maar wel een strijd die gevoerd moet worden.

Dus blijf ik schrijven.