Downtown: een verleden dat dichtbij blijft
Gisteren zag ik samen met Jan de Nederlandse film Downtown (2026) in Kinepolis. Deze prachtige film van regisseur Michiel van Erp raakte me diep. Het verhaal speelt zich af in twee periodes die ik me nog bijzonder goed herinner: de tweede helft van de jaren tachtig en het coronajaar 2021.
De film begint in 1986. Drie jonge homoseksuele mannen — Ronnie (Daniel Cornelissen), Lennart (Sebastián Mrkvička) en Bas (Thor Braun) — storten zich vol overgave in het nachtleven van de flamboyante gayclub Downtown. Hun leven draait om vrijheid, feesten, seks en vriendschap. Aids is dan al bekend uit de Verenigde Staten, maar lijkt aanvankelijk nog op afstand. Wanneer de crisis ook in Amsterdam toeslaat, komt aan die onbezorgdheid abrupt een einde. De ziekte slaat diepe gaten in hun vrienden- en kennissenkring. Nadat Bas hoort dat hij hiv-positief is, verdwijnt hij spoorloos.
Ruim dertig jaar later komen de drie mannen tijdens de coronapandemie weer samen voor een etentje. Ronnie, Lennart en Bas worden nu gespeeld door Yorick van Wageningen, Hans Kesting en Roeland Fernhout. Tijdens hun ontmoeting komen oude littekens, onverwerkt verdriet en lang verzwegen geheimen naar boven. Wat achter hen leek te liggen, blijkt nog altijd aanwezig.
Juist die scènes tussen de ouder geworden mannen vond ik bijzonder aangrijpend. De acteurs laten voelen hoeveel er na al die jaren nog onder de oppervlakte zit. Ook hun jongere tegenspelers maken grote indruk: hun levenslust, vriendschap en angst geven het verleden een voelbare nabijheid.
Voor mij klopte alles aan deze film. Ik las ergens dat de acteurs bij de première een staande ovatie kregen. Na het zien van Downtown kan ik alleen maar denken: volkomen verdiend.
Jan en ik waren verrast door het aantal dertigers in de zaal. Ik vroeg me af hoe zij deze film beleefden. Hoe voorstelbaar is die tijd als je haar zelf niet hebt meegemaakt? In de jaren tachtig en negentig stierven duizenden mannen aan aids. Hele vrienden- en kennissenkringen werden weggevaagd.
Downtown geeft dat immense verlies gezichten. De film laat zien wie deze mannen waren, hoe ze leefden en liefhadden, en hoe het gemis doorwerkt in de levens van wie achterbleven. Dat maakt hem voor mij zo indrukwekkend — en zo pijnlijk dichtbij.