Weggestopt op de zolder van het Centraal Museum in Utrecht is er een werkelijk schitterende overzichtstentoonstelling ingericht: Godenschemering, met werken van de Utrechtse schilder Frans Franciscus.
Ik had al vaker werken van hem gezien, onder anfere in het Museum Catharijneconvent, maar met deze tentoonstelling heeft hij wel een heel diepe indruk op mij gemaakt. Zijn werk verbindt op prachtige wijze het verleden met het heden, waarbij hij gebruikmaakt van de dramatische stijl van oude meesters zoals Hendrick ter Brugghen en Dirck van Baburen. Hij vertaalt het verleden naar moderne, maatschappelijke thema’s. In zijn olieverfschilderijen snijdt hij op een scherpe, humoristische manier onderwerpen aan als diversiteit, liefde en vooral ook onrecht. Daarbij duiken regelmatig overduidelijk queer personages op. Thema's uit mijn hart.
Een van de schilderijen die me bijzonder aansprak, was een moderne versie van Het Laatste Avondmaal. Twaalf leerlingen zitten rond een tafel met daarop een naaktmodel. Ze hebben de opdracht gekregen het model abstract weer te geven, maar komen allemaal niet verder dan drie eenvoudige geometrische figuren. Eén leerling, Judas, verlaat ondertussen de ruimte richting het toilet. Hij heeft zich niet aan de opdracht gehouden en het naaktmodel juist realistisch geschilderd. Een prachtige vondst, waarbij de kunstenaar de traditionele rol van Judas als verrader een heel andere betekenis geeft. Hij is de enige die zijn eigen weg kiest en zich niet aan de rest aanpast. Ik zou ook die Judas kunnen zijn. Kortom: het is een bijzondere kunstenaar die de geschiedenis gebruikt om ons een spiegel van de huidige tijd voor te houden. Een kunstenaar die zich kan meten met grote internationale namen. Een kunstenaar die veel meer aandacht behoort te krijgen. Een kunstenaar die zich niet laat verstoppen en die ik zeker in de gaten ga houden.
Frans Franciscus – detail van een schilderij After Nature, Centraal Museum Utrecht. Foto: Hans Razenberg.